Yazı Detayı
16 Ağustos 2019 - Cuma 18:18
 
İYİLİK YAPMANIN FAZİLETİ
Mustafa OKULLU
 
 

İyilik yapmakla ilgili çok ayetler ve hadisler vardır.

 

 

Yüzlerinizi bazan doğu, bazan batı tarafına çevirmeniz erginlik değildir. Fakat eren o kimselerdir ki, Allah'a, ahiret gününe, meleklere, kitabave bütün peygamberlere iman edip, yakınlığı olanlara, öksüzlere, yoksullara, yolda kalmışa, dilenenlere ve esirleri kurtarmaya seve seve mal verirler. Namazı kılarlar, zekatı verirler. Bir de andlaştıkları zaman sözlerini yerine getirenler, hele sıkıntı ve hastalık durumlarında ve harbin şiddetli zamanında sabır ve kararlılık gösterenler var ya, işte doğru olanlar da bunlardır, korunanlar da bunlardır 2/177


İyilik, insanlar arasındaki kaynaşmanın yollarından biridir. Kişiler başkalarına yardım ettikçe, onlara güzel davrandıkça, aralarında kavga, anlaşmazlık ve düşmanlık yerine dostluk, barış ve kaynaşma olur.
İyilik, sosyal hayatın kurulması ve işlemesi konusunda son derece önemli bir ahlâk kuralıdır.
Hz. Câbir'in rivayet ettiği bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (s.a.v), "Her iyilik sadakadır"380 buyurmuştur.
Yine Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"İyiliklerine sevinen, kötülüklerine üzülen kimse mümindir."381
Adî b. Hatim (r.a) anlatıyor: Resûlullah (s.a.v) şöyle buyurdular:
"Âhirette herkese Rabb'i, aralarında bir tercüman olmaksızın, doğrudan doğruya hitap edecektir.
Kul ilâhî huzurda durdurulur; sağına bakar, hayatta iken gönderdiği (hayır) amellerden başka bir şey göremez. Soluna bakar, orada da hayatta iken işlediği (kötü) amellerden başka bir şey göremez. Ön tarafına bakar; karşısında (kendini beklemekte olan) ateşi görür.
(Ey bu dehşetli güne inanan müminler!) Yarım hurma sadaka vererek de olsa kendinizi ateşten
koruyun. Bunu da bulamazsanız karşınızdaki insana güzel bir söz söyleyerek kendinizi ateşten koruyun."382
Enes b. Mâlikin (r.a) bildirdiğine göre Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Kıyamet günü insanlar saf saf dizilir. Cennet ehli de saf saf olur. O sırada cehennem ehlinden bir kişi cennet ehlinden birine uğrar ve, 'Ey falan! Hatırladın mı sen su istemiştin de ben sana bir içimlik su vermiştim'der. (Bu iyiliğini bahane ederek şefaat diler). Adam, o kimseye şefaat eder. Yine cehennemlik olan bir başka adam, cennetlik olan bir başkasının yanından geçer ve ona, 'Sana abdest suyu verdiğimi hatırlıyor musun?'der. (Bu iyiliği için kendisine şefaat ister. Oda hatırlar) ve ona şefaat eder."
Diğer rivayette şu kısım da vardır:
"Cehennemlik olanlardan biri cennetlik olanlardan birine gelir ve, 'Ey falan! Beni şöyle şöyle bir işe gönderdiğin günü hatırlıyor musun? Ben o gün senin için gitmiştim (Bu sözüyle şefaatini ister). Cennetlik olan kimse de ona şefaat eder."383
Emîrü'l-müminin Hz. Ali (r.a) der ki:
"Müslümanların hayırlısı, müslümanlara yardım eden ve faydalı olandır."384
Muhammed b. Hanefiyye'nin (r.a) bir sözü: "İyilik yapan düşmez, düşse bile kırılmaz."385
Muhammed b. Suka (k.s), "Bir insan, müslüman kardeşinin ihtiyacını görürse, Allah Teâlâ da ona çok yüksek dereceler verir" demiştir.
İbn Abbas (r. ah), "Bir din kardeşini sevindiren kimse, kıyamet günü Allah'ın azabından emin olan kimseler arasında yer alır" demiştir.386
Hasan b. Salih (rah) der ki: "İyilik yapmak, bedende kuvvet, kalpte nur, gözde ışıktır. Kötülük
yapmak ise bedende gevşeklik, kalpte karanlık ve gözde körlüktür."
İmam Mücâhid (rah) der ki: "Kişi evlâdının iyiliği ile mezarında güzel müjdelere ulaşır."
Muhammed Bakır (r.a) demiştir ki: "Dünyada insana en iyi yardımcı, din kardeşlerine iyiliktir."387
Şa'bî (rah) şöyle der: "Dünyada iyi bir şey bırakana, Allah Teâlâ ona âhirette daha hayırlısını
verir."388
İbn Abbas (r.a) diyor ki: "Müslümanlardan bir ailenin bir aylık, bir haftalık veya Allah'ın dilediği
zamana kadar geçimini temin etmem, benim için ikinci kez hac yapmaktan daha iyi ve daha faziletlidir."
Müminlerin emîri Hz. Ali (r.a) şöyle demiştir:
"İhtiyacını karşılayabileceğimi veya benim vasıtamla işlerinin kolaylaşacağını umarak bana gelen bir kimsenin ihtiyacını karşılamaktan daha büyük bir nimet bilmiyorum. Bir müslümanın ihtiyacını karşılamak, benim için, dünya dolusu altın ve gümüşümün olmasından daha iyidir."
Şu söz de onun: "Her kişinin kıymeti, yaptığı iyilikle belli olur."389
İsâ (a.s), "Ateşin ve toprağın yemediği şeyden çokça elde etmeye bakınız" der. Bunun ne
olduğunu sorduklarında, Hz. İsâ, "İyilik yapmaktır" demiştir.


İYİLİKTE ACELE ETMEK

Kişi iyilik yapmaya niyetlendiğinde acele edip fırsatı elden kaçırmamalıdır. Bu hususta Allah
Resulü (s.a.v) şöyle buyuruyor: "Her şeyin bir semeresi (meyvesi) vardır, iyilik etmenin semeresi acele yapılmasıdır."390
Hz. Ali (r.a) şöyle nakletmiştir: Allah Resulü (s.a.v) şöyle buyurdular:
"Sadaka vermede acele edin. Çünkü belâ sadakanın önüne geçemez."391
Hz. Ali (r.a) şöyle diyordu: "Hayra niyet edince acele et ki nefsin seni yenip de caydırmasın."
Nûşirevân'a, "Belânın büyüğü nedir?" dediklerinde, "İyiliğe kudreti varken yapmakta gevşeklik göstererek kudreti elden kaçırmaktır" demiştir.
Bir şair şöyle der:
"Şansının rüzgârı eserken ganimet bil de iyilikte kusur etme.
Çünkü hareket eden her şeyin bir duruşu vardır.
Deven süt verirken sağıp sütünü içmeye bak.
Yavrusu kimin olacaktır bilemezsin."
İbn Abbas (r.a) şöyle der: "İyilik ancak şu üç şeyle tamamlanır:
1. O iyiliği yapmakta acele etmek.
2. Yaptığı iyiliği gözünde büyütmemek, daima küçük görmek.
3. İyiliği yaparken, gizli yapmak."392
Ebü'l-Hasan el-Bûşencî tuvalette iken hizmetçisini çağırarak, sırtından çıkardığı gömleği birine vermesini söyledi. Hizmetçi, "Tuvaletten çıkıncaya kadar sabredemedin mi?" deyince, Ebü'l-Hasan, "Şu anda vermeye niyetlendim, sonra ne olur ne olmaz; belki vazgeçerim korkusu ile acele ettim" dedi.393


İYİLİĞİN KÜÇÜĞÜ OLMAZ

Yapılan iyiliklerin şartlarından biri de edilen iyilik ne kadar ufak da olsa onu küçük görmemektir. Çünkü azı küçümseyip vermekten utanan kimse, çoğundan da âciz olduğu için hiç vermeyeceği açıktır. Halbuki az hayır yapmanın hiç yapmamaktan daha faziletli olduğu herkesin malumudur.
Kâinatın Efendisi Resûlullah (s.a.v),
"İyiliğin küçüklüğü sizi icrasından menetmesin" buyurmuştur. Yani küçüktür diye sizi yapmaktan alıkoymasın, demektir.
Hz. Âişe şöyle diyordu: "Hiçbir sadakayı küçük görmeyiniz. Çünkü dane kadarcık bir sadaka kıyamet gününde dağlar kadar sevap ile tartılır."
Hz. Âişe validemiz bir keresinde bir fakire bir üzüm tanesi verince fakir azımsayarak geri çevirir. Bunun üzerine Hz. Âişe fakire Zilzâl sûresinin, "Zerre ağırlığınca hayır yapan onun sevabını görür..."Mealindeki yedinci âyetini okur ve "Bu üzüm tanesinde ne kadar zerre ağırlığı olduğunu biliyor musun?" der. Bu uyarı üzerine fakir istiğfarda bulunur.
Ebû Zer (r.a) anlatıyor: Hz. Peygamber (s.a.v), "Yapılan hayırdan hiçbir şeyi küçük bulup hakir
görme, kardeşini güler yüzle karşılaman bile olsa (bunu ehemmiyetsiz görüp ihmal etme)."395
Ashaptan Ebû Ukayl (r.a), bir gece sabaha kadar 2 hurma karşılığında kuyudan su çekti ve sabah ücretini alınca yarısını çoluk çocuğuna bırakıp diğer yarısını sadaka vermek üzere Hz. Peygamberin (s.a.v) yanına getirdi. Resûlullah da ona, götürüp sadaka ambarına boşaltmasını emretti. Bunu duyan münafıklar, "Bu adamın 1 sâ' hurma sadaka vermesi ona ne sağlar?" diyerek Ebû Ukayl ile alay ettiler. Bunun üzerine,
"Sadakalar hususunda, müminlerden gönüllü verenleri ve güçlerinin yettiğinden başkasını
bulamayanları çekiştirip onlarla alay edenler var ya, Allah işte onları maskaraya çevirmiştir. Ve onlar için yakıcı bir azap vardır"397 mealindeki âyet-i kerîme nazil oldu.398
Hakîmler azı vermekten utanma, fakiri mahrum etmek ondan daha aşağıdır, demişlerdir.399


İYİLİK YAPMADA SIRA

Bütün insanlara iyilik ve yardım etmek, kudret dışı, imkânsız bir durumdur. Bütün insanlara iyilik, ancak ihsanı umumi olan Allah'a mahsustur. Hal böyle olunca, yapılacak iyilik ve yardım için vefalı, faziletli ve her bakımdan değerli kimseleri arayıp bulmalı ve nimet tohumunu onlara saçmalıdır. Tâ ki çorak zemine atılmayıp tohum korunacağı ve yeşereceği yeri bulmuş olsun. Ve tazeliği içinde zamanı gelince yetişip gelişsin... İyilik yapmaya en yakından başlamalıdır.
Hz.Peygamber (s.a.v), "Yakınları ihtiyaç içindeyken uzaktaki insanlara sadaka vermek uygun değildir"400 buyurmuştur.
İmam Mücâhid, "Allah Teâlâ, muhtaç akrabası varken başkalarına sadaka verenin sadakasını kabul etmez" demiştir.401
Yardım yapılacak fakir, akraba olunca iki yönlü sevap gelmektedir: Biri sadaka sevabı, diğeri de
akrabayı gözetme sevabı. Bu konuda Resûlullah Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Miskine (ve fakire) verilen sadaka, sadece bir sadakadır. Akrabaya verilince hem sadaka hem de sıla-i rahim (akrabayı gözetme) olur."402
"Yakınlara verilen sadakada iki çeşit sevap vardır:
1. Sadaka sevabı.
2. Akrabaya ikram sevabı."403
"Veren el, üstün olandır. Hayır yapmaya sana en yakınlardan başla. Önce annene, babana, kız
kardeşine, kardeşine ver, daha sonra en yakınlardan devam et."404
Ebû Hüreyre (r.a) anlatıyor:
Resûlullah Efendimiz {s.a.v), ashabını sadaka vermeye teşvik etti. Bir adam Resûlullah'ın (s.a.v)
saadetli huzuruna gelerek, "Yâ Resûlallah! Yanımda 1 dinar var, onu ne yapayım? diye sordu; Peygamber Efendimiz (s.a.v), "Kendine harca"buyurdu. Adam, "1 dinarım daha var" dedi, Peygamber Efendimiz (s.a.v), "Çocuklarına harca" buyurdu. Adam, "1 dinarım daha var" dedi, Resûlullah Efendimiz (s.a.v), "Hanımına harca"buyurdu. Adam, "1 dinarım daha var" dedi, Resûl-i Ekrem Efendimiz (s.a.v), "Hizmetçine harca"buyurdu. Adam, "1 dinarım daha var" dedi, Resûlullah Efendimiz (s.a.v), "Bundan sonra kime vereceğini sen daha iyi bilirsin" buyurdu.405
Âişe validemiz (r.ah), "Yâ Resûlallah! Benim iki komşum var; önce hangisine hediye vereyim?" diye sordu, Peygamber Efendimiz (s.a.v), "Sana kapısı en yakın olandan başla" buyurdu.406
Akrabalar yabancılar üzerine tercih edildiği gibi, dost ve ahbaplar da diğer tanışlar üzerine tercih edilir. Bu inceliklere riayet edilmelidir.
Hz. Ali (r.a) şöyle derdi: "Benim için, dostlarımdan kardeşlerimden birine 1 dirhem vermek, başkasına 20 dirhem vermekten, 20 dirhem vermek, başkalarına 100 dirhem vermekten, onlara 100 dirhem vermek, bir köle azat etmekten sevimlidir."407 
Yakınların ihtiyacını giderdikten sonra hayır yapmak için güzel ahlâklı, sâlih fakirleri arayıp
bulmalıdır. Bu konuda Hz. Peygamber (s.a.v) şu tavsiyede bulunmuştur:
"Yalnız müttakilerin yemeğini ye, senin yemeğini de yalnız müttakiler yesin."408
Zira müttakilere yapılan yardım, onların takvalarını artırmaya hizmet eder. Bu sayede yardımda bulunan da ecir kazanır. Bunun mânası başkasına hiç hayır yapma anlamına alınmamalıdır. Hayırda ilk sırayı muhtaçlar içinde muttaki olanlara verin, demektir. Âlimlerden biri, fakirler içinde sûfî olanları arar bulur ve onlara yedirirdi. Kendisine, "Böyle yapmasan da bütün fakirlere infak etsen daha iyi olmaz mı?" diyenlere şöyle demiştir: "Hayır, bunlar sırf Allah için çalışıyorlar. Onlar ihtiyaç içinde kalınca himmetleri dağılır, gönülleri safiyetini kaybeder. Bunlardan bir tanesinin ihtiyacını temin edip onu Allah için ibadet ve amele sevketmek, bütün derdi dünyalık olan kişilere 1000 dirhem vermekten benim için daha sevimlidir."
Bu sözü Cüneyd-i Bağdâdî'ye anlattılar. O da çok beğendi ve, "İşte bu zat Allah Teâlâ'nın velîlerinden biridir. Uzun zamandır böyle bir kelâm duymadım" dedi. Sonra ticaretle uğraşan bu zat, fakirlere parasız mal vere vere iflas etti ve bir daha ticaretle meşgul olmak istemedi. Onun bu durumunu haber alan Cüneyd-i Bağdadî (k.s), kendisine yeterli miktar sermaye göndererek ticaretten ayrılmamasını ve onun gibi insanlara ticaretin zararı olmadığını söyledi.409
Şair de şiirinde şöyle diyor:
"İyilik ve yardım, münasip yere yapılmazsa iyilikten sayılmaz.
Öyleyse iyilik yaptığında Allah'ın rızâsına uygun olanı
veya akrabayı gözet ki makbul olsun. Yoksa terket."
Hayır yaparken özellikle ilim ehli olan fakirleri seçmelidir. Çünkü bu gibilere destek vermek ilimde kendilerine yardım etmek demektir. Güzel niyetle ilim tahsili en büyük ibadettir. Abdullah b. Mübarek (k.s), zekât ve hayırlarını özellikle muhtaç olan âlimlere verirdi. Kendisine niçin böyle yaptığı sorulduğunda, "Ben, peygamberlikten sonra ilimden daha üstün bir rütbe olduğunu bilmiyorum. Âlimlerden biri, bir ihtiyaçla karşılaşınca, onunla meşgul olur, okuyamaz.
Onun ihtiyacını giderip, okumasını sağlamak daha makbuldür."410


İyilikte Ölçülü Davranmak

Çoluk çocuğun haklarını zayi edecek, onları fakir düşürüp başkalarına el açmaya sevkedecek bir
şekilde mal harcamak, hayır yapmak doğru değildir. Resûlullah Efendimiz (s.a.v), böyle davranmak isteyen ashabına mani olmuş, onların aşırı hayır muhabbetini dengelemiş ve hayrın ölçüsünü şöyle ortaya koymuştur:
"Sizden biri sahip olduğu şeyleri getirip, 'Bu sadakadır' der ve elinden çıkarır. Sonra da oturup
insanlara el açar, ondan bundan dilenir. Bu doğru değildir. Sadakanın en hayırlısı zenginlik halini koruyarak verilen sadakadır."411
Sa'd b. Ebû Vakkas da (r.a) malının hepsini Allah yolunda harcanmak üzere vasiyet etmek istediğinde, Resû-lullah Efendimiz (s.a.v), "Hayır, hepsini vasiyet etme!" buyurdu. "Yarısını vasiyet edeyim" dediğinde, "Yarısı da olmaz"buyurdu. Sa'd (r.a), "Üçte birini vasiyet edeyim" deyince Allah Resulü (s.a.v), "Üçte bin de çoktur, fakat olabilir. Şunu iyi bil ki senin, vârislerini zengin bir halde bırakman, onları fakir bir halde terkedip insanlara el açmaya mecbur etmenden daha hayırlıdır. Hiç şüphesiz senin malından yapacağın hayırlar bir sadakadır, ailene ve çocuklarına yaptığın harcamalar bir sadakadır"412 buyurdu.
Ebû Saîd el-Hudrî (r.a) anlatıyor: Resûl-i Ekrem (s.a.v) sadaka vermeyi emrettiği sırada mescide, düşük kıyafetli bir adam girdi. Halk bağışta bulundu. Peygamber Efendimiz (s.a.v) adama iki parça giyecek verdi. Sonra halka tekrar, "Sadaka verin!" diye hitap etti. Derken o adam üzerindeki iki parçalık elbisesinin bir parçasını çıkarıp (sadaka olarak) verdi. Resûlullah Efendimiz (s.a.v), "Benim kılık kıyafetini düşük görerek iki parça giyecek verdiğim şu adamı siz de görüyor musunuz? Sadaka verin, dediğim zaman, kendisine az önce verdiğim iki parçadan birini çıkarıp (sadaka olarak) verdi." (Resûlullah adama yönelip:) 'Elbiseni al!' dedi ve adamı (niye böyle yapıyorsun? diye) azarladı.413
Hz. Câbir (r.a) bildiriyor: Adamın biri yumurta büyüklüğünde bir altın getirip, "Ey Allah'ın Resulü, şunu bir madende ele geçirdim, bunu alın, tasadduk ediyorum! Bundan başka bir şeyim de yok" dedi. Peygamber Efendimiz (s.a.v) (memnuniyetsizliğini ifade için) ondan yüzünü
çevirdi. Sonra adam Resûlullah'ın sağ tarafından yaklaşıp aynı şeyleri söyledi. Resûl-i Ekrem Efendimiz yine adamdan yüzünü çevirdi. Adam bu sefer sol tarafından yaklaştı, aynı şeyleri söyledi. Hz. Peygamber yine adamdan yüzünü çevirdi, sonra adam arka cihetinden yine yaklaşıp önceki sözlerini aynen tekrar etti. Bunun üzerine Resûlullah Efendimiz (s.a.v) onu aldı ve adama attı. Eğer değseydi canını yakacaktı. Sonra şöyle buyurdular: "Biriniz bütün sahip olduğu serveti getirip, 'Bunu sadaka olarak veriyorum' diyor ve sonra da oturup halka avuç açıyor! Hayır, sadakanın hayırlısı zenginlikten sonrakidir. "414
İmam Şa'rânî (k.s) şöyle der: "Sadaka dağıtan her zaman kendisi ve ailesi için bir şeyler bırakmalı, ihtiyaç fazlasını dağıtmalıdır."415
Ebü'l-Esved ed-Düelî (r.a) şöyle diyordu: "Eğer her elini açana yardımda bulunsak biz onlardan daha kötü duruma düşeriz."
Hasan-ı Basrî'ye sorulur: "Fakirler ve yoksullar çok arttı, kime yardım edeceğimizi şaşırdık, ne dersin?" Cevap verir: "Gönüllerinizde kendisine karşı en çok merhamet uyananlara!"

 

Cumanız mübarek olsun.

380 Buhârî, Edeb, 33; Müslim, Zekât, 16 (nr. 52); Ebû Davud, Edeb, 60 (nr.4947); Tirmizi, Birr, 45 (nr. 1970); Taberânî, Mekârimü'l-Ahlâk, nr.111;İbn Ebü'd-Dünya, İstinâu'l-Ma'rûf, nr. 7.
381 Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, 4/398; Tayâlisî, el-Müsned, nr. 31.
382 Buhârî, Rikâk, 49, 51, Tevhid, 36, Edeb, 34; Müslim, Zekât, 20 (nr.67);Timizi, Kıyamet, 1 (nr. 2415).
383 İbn Mâce, Edeb, 8 (nr. 3684); İbn Ebüd-Dünya, İstinâu'l-Ma'rûf, nr.20.
384 Şa'rânî, Tenbîhü'l-Muğterrin, s. 349.
385 Şa'rânî, Tenbîhü'l-Muğterrin, s. 349.
386 Şa'rânî, Tenbîhü'l-Muğterrin, s. 352.
387 İbnü'l-Cevzî, Sıfatû's-Safve, 1/460; Şa'rânî, Tabakatü'l-Kübrâ, 1/32.
388 Ebû Nuaym, Hilyetü'l-Evliyâ, 4/312.
389 Mâverdî, Edebü'd-Dünyâ ve'd-Dîn, s. 63.
390 bk. Ebû Davud, Edeb, 10.
391 Heysemî, Mecmau'z-Zevâid, 3/110.
392 İbn Ebü'd-Dünya, İstinâu'l-Ma'rûf, nr. 22; Şa'rânî, Tenbîhü'l-Muğterrîn, s.350; Mâverdî, Edebü'd-Dünyâ ve'd-Dîn, s. 198.
393 Kuşeyrî, Risale, s. 249; Gazâlî, Ihyâ, 3/1812; Kimyâ-yı Saadet, s. 504;İbnü'l-Mülakkın, Tabakatü't-Evliyâ, s. 254.
394 Mâlik, Muvatîa, Sadaka, 1; Şa'rânî, Tenbîhü'l-Muğterrin, s. 369.
395 Müslim, Birr, 43; Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, 5/173; Münzirî,et-Tergîb ve't-Terhîb, 3/421.
396 Sâ': Bugünkü ölçü İle 3300 kg. civarında bir ölçektir.
397 Tevbe 9/79.
393 Kandehlevî, Hayâtü's-Sahâbe, 2/236.
399 Şah-ı Hazne, Mektûbât, 80. Mektup.
400 Taberânî, el-Mu'cemü'l-Evsat, nr. 8823; Heysemî, Mecmau'z-Zevâid,3/117.
401 Şa'rânî, Tenbîhü'l-Muğterrin, s. 368.
402 Tirmizî, Zekât, 26; Nesâî, Zekât. 82; İbn Mâce, Zekât, 28; Hâkim,Müstedrek, 1/408.
403 Buhârî, Zekât, 48; Müslim, Zekât, 45. Uzunca bir hadisin son bölümünden alındı.
404 Nesâî, Zekât, 51; İbn Hibbân, el-İhsân, nr. 3341; Beyhaki, es-Sünenü't-Kübrâ, 8/345.
405 Ebû Davud, Zekât, 45; Nesâî, Zekât, 23; Hâkim, Müstedrek, 1/415.
406 Buhârî, Hibe, 17; Begavî, Mesâbîhu's-Sünne, nr. 1375,
407 bk. Buhârî, Edebü'l-Müfred, nr. 566; Gazâlî, İhya, 1/400.
408 Ebû Davud, Edeb, 16; Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, 3/38.
409 Gazâlî, ihya, 1/397.
410 Gazâlî, İhya, 1/398.
411 Ebû Davud, Zekât, 39; Hâkim, Müstedrek, 1/413.
412 Buhârî, Vesâyâ, 2; Müslim, Vesâyâ, 5-10.
413 Ebû Davud, Zekât, 39 (nr. 1675); Nesâî, Cuma, 26.
414 Ebû Davud, Zekât, 39 (nr. 1673); Dârimî, Zekât, 1666.
415 Şa'rânî, Tenbîhü'l-Muğterrîn, s. 371. 

 
Etiketler: İYİLİK, YAPMANIN, FAZİLETİ, ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
23 Mayıs 2019
ALLAH'TAN İSTEME
21 Mayıs 2019
TEHLİKELİ SÖZLER
18 Mayıs 2019
ALLAH 'A İMAN
16 Mayıs 2019
ZEKAT VERİLECEK MALLAR
15 Mayıs 2019
ZEKÂT NEDİR
14 Mayıs 2019
TÖVBE VE İSTİĞFAR
13 Mayıs 2019
SORULAR CEVAPLAR
09 Mayıs 2019
ORUÇLA İLGİLİ GENEL MESELELER
08 Mayıs 2019
ORUC-KAZA-KEFARET
07 Mayıs 2019
ORUÇ ÇEŞİTLERİ
11 Ağustos 2018
BORÇLANARAK HACCA GİTMEK DOĞRU MUDUR?
12 Haziran 2018
ÖFKE
11 Haziran 2018
İSLAM'DA İYİLİK
10 Haziran 2018
KADİR GECESİ
07 Haziran 2018
ALLAH'IN İPİNE SARILMAK
05 Haziran 2018
GİYBET EDELİM Mİ
04 Haziran 2018
ALLAH 'A İNANMAK
03 Haziran 2018
ALLAH TAN İSTEME
31 Mayıs 2018
MÜ'MİNLERİN ÖZELLİKLERİ
30 Mayıs 2018
TEHLİKELİ SÖZLER
29 Mayıs 2018
HACCI İFRADIN YAPILIŞI
28 Mayıs 2018
ALLAH 'A İMAN
27 Mayıs 2018
ZEKAT VERİLECEK MALLAR
25 Mayıs 2018
ZEKAT NEDİR?
23 Mayıs 2018
TÖVBE VE İSTİĞFAR
23 Mayıs 2018
SORULAR CEVAPLAR
21 Mayıs 2018
ORUÇLA İLGİLİ SORULAR
20 Mayıs 2018
ORUÇLA İLGİLİ GENEL MESELELER
17 Mayıs 2018
ORUÇ-KAZA-KEFARET
16 Mayıs 2018
ORUÇ ÇEŞİTLERİ
15 Mayıs 2018
RAMAZAN A GİRERKEN
30 Nisan 2018
BERAT KANDİLİ NEDİR ?
26 Nisan 2018
ŞABAN AYININ FAZİLETİ
02 Mart 2018
İHSAN NE DEMEKTİR ?
15 Şubat 2018
İSLAM DA MÜZİK
08 Şubat 2018
Münafıklık nedir?
05 Ocak 2018
KABİR VE TÜRBE ZİYARETİ
30 Aralık 2017
MEKKE'NİN FETHİ 1 OCAK 680
03 Kasım 2017
İSLAMDA NİYETİN ÖNEMİ
20 Ekim 2017
İSLAM'DA İYİLİK
06 Ekim 2017
ÖFKE
29 Eylül 2017
MUHARREM AYI
25 Ağustos 2017
KURBAN VE KURBAN BAYRAMI
11 Ağustos 2017
HACC-I İFRÂD
04 Ağustos 2017
HACC-I TEMETTÜ
28 Temmuz 2017
HACI ADAYLARINA TAVSİYELER
21 Temmuz 2017
HACI ADAYLARINA TİBBİ TAVSİYELER
22 Haziran 2017
KASR VE CEM
21 Haziran 2017
MELEKLERE İMAN
20 Haziran 2017
HAC VE UMRE İLE İLGİLİ BİLİNMESİ GEREKENLER
19 Haziran 2017
ALLAH ‘A İMAN
16 Haziran 2017
NAMAZIN FARZLARI
14 Haziran 2017
HZ.YAKUB'UN GÖZLERİ NASIL AÇILDI
13 Haziran 2017
Ramazan'la ilgili en çok merak edilenler
12 Haziran 2017
HARAMI HELAL YAPMA
09 Haziran 2017
ORUCU BOZAN ŞEYLER
08 Haziran 2017
NAMAZLA İLGİLİ ÜÇ ALTIN KELİME
07 Haziran 2017
SORULAR CEVAPLAR
06 Haziran 2017
ZEKAT VERİLECEK MALLAR
02 Haziran 2017
TÖVBE VE İSTİĞFAR
01 Haziran 2017
ORUÇ-KAZA-KEFARET
31 Mayıs 2017
ORUÇLA İLGİLİ SORULAR
30 Mayıs 2017
ORUÇLA İLGİLİ GENEL MESELELER
28 Mayıs 2017
RAMAZAN A GİRERKEN
26 Mayıs 2017
Ramazana Hazırlık
19 Mayıs 2017
İBRETLİ HİKAYELER
12 Mayıs 2017
KADIN VE ERKEKTE İFFET
05 Mayıs 2017
ÜÇ AYLARDAN ŞABAN AYININ FAZİLETİ
07 Nisan 2017
SEVABA VESİLE OLAN SÖZ VE FİİLLER
29 Mart 2017
ÜÇ AYLAR
17 Mart 2017
HACCIN ÇEŞİTLERİ (HACCI KIRAN )
24 Şubat 2017
ALLAH 'A İMAN
17 Şubat 2017
DİNDE ZORLAMA YOKTUR
09 Şubat 2017
Kadının İslâm'daki yeri nedir?
03 Şubat 2017
ALLAH'A İTAAT ETMEK
06 Ocak 2017
DÜNYA HAYATI
30 Aralık 2016
ŞEFAAT NEDİR, KİMLERE ŞEFAAT EDİLİR
23 Aralık 2016
ŞEFAAT NEDİR, KİMLERE ŞEFAAT EDİLİR
08 Aralık 2016
GUSÜL(BOY) ABDESTİ
02 Aralık 2016
SİHHAT VE HASTALIK
25 Kasım 2016
YARDIMLAŞMAK PAYLAŞMAK
11 Kasım 2016
TESLİMİYET
28 Ekim 2016
HAYAT VE ÖLÜM !
22 Ekim 2016
İSLAM’DA BİRLİK VE DAYANIŞMA
10 Ekim 2016
ADALET VE ADİL OLMAK !
29 Eylül 2016
MA’RİFET NEDİR
24 Eylül 2016
MERHAMET
09 Eylül 2016
Kurban Bayramı
19 Ağustos 2016
HACCIN ÇEŞİTLERİ (HACCI KIRAN )
28 Haziran 2016
KİMLERE ZEKÂT VERİLMEZ?
23 Haziran 2016
TERÂVÎH NAMAZI
21 Haziran 2016
13-HACCIN ÇEŞİTLERİ (HACCI KIRAN )
20 Haziran 2016
11-HACCIN ÇEŞİTLERİ (HACCI İFRAD )
20 Haziran 2016
KUR’AN-I KERİM DE ZEKATLA İLGİLİ AYETLER
15 Haziran 2016
-RAMAZAN VE ORUÇ İLE İLGİLİ 5 SORU 5 CEVAP
12 Haziran 2016
ORUÇLA İLGİLİ SORULAR CEVAPLAR
08 Haziran 2016
RAMAZAN VE ORUÇ İLE İLGİLİ AYET VE HADİSLER
08 Haziran 2016
RAMAZAN VE ORUÇ İLE İLGİLİ AYET VE HADİSLER
08 Haziran 2016
HİCRİ TAKVİM BİRLİĞİ'NDE ALINAN KARARLAR
02 Haziran 2016
RAMAZANA GİRERKEN RAMAZANI KARŞILARKEN
19 Mayıs 2016
İSLAM DA GÜVEN
15 Mayıs 2016
İSLAMDA ADALET
06 Mayıs 2016
İSLAMDA ADALET
03 Mayıs 2016
HZ.İBRRAHİM HALİLÜLLAH
21 Nisan 2016
Hz.İBRAHİM İN HAYATI
07 Nisan 2016
MEKKE-İ MÜKERREME TARİHİ
01 Nisan 2016
MEDÎNE-İ MÜNEVVERE
17 Mart 2016
CÖMERTLİK
10 Mart 2016
ŞEFAAT NEDİR, KİMLERE ŞEFAAT EDİLİR
04 Mart 2016
ŞİRK NEDİR,ŞİRK ÇEŞİTLERİ NELERDİR ?
25 Şubat 2016
KUR'AN VE HADİSLERDE TEMİZLİK
18 Şubat 2016
KUR'AN VE HADİSLERDE TEMİZLİK
11 Şubat 2016
GÜZEL DÜŞÜNMEK
01 Şubat 2016
SABIR
21 Ocak 2016
HAC İBADETİ
25 Aralık 2015
Hz. MUHAMMED ( s.a.v.)´in HAYATI-VEFATI
17 Aralık 2015
TEHECCÜD NAMAZI İŞRAK NAMAZI
28 Kasım 2015
İKİNDİ NAMAZI NASIL KILINIR
26 Kasım 2015
İKİNDİ NAMAZI NASIL KILINIR
20 Kasım 2015
BEŞ VAKİT NAMAZIN KILINIŞI (Öğle namazı)
12 Kasım 2015
BEŞ VAKİT NAMAZIN KILINIŞI
05 Kasım 2015
NAMAZIN İÇİNDEKİ ŞARTLAR
15 Ekim 2015
NAMAZIN FARZLARI
08 Ekim 2015
NAMAZLA İLGİLİ BİLMEDİKLERİMİZ
06 Eylül 2015
İKİNCİ AKABE BİATI MAKALE
03 Eylül 2015
HACCIN ÇEŞİTLERİ (HACCI TEMETTU)
01 Eylül 2015
HACCIN ÇEŞİTLERİ (HACCI İFRAD )
31 Temmuz 2015
MEKRUH NEDİR?
30 Temmuz 2015
MEKRUH NEDİR?
23 Temmuz 2015
ŞEVVAL ORUCU
20 Temmuz 2015
İBADETLERDE DEVAMLILIK
14 Temmuz 2015
FİTRE İLE İLGİLİ SORULAR CEVAPLAR
11 Temmuz 2015
Zekat Hakında Sorular Cevaplar
10 Temmuz 2015
Zekât Hakkında Sorular
08 Temmuz 2015
FİTRE VE ZEKAT KİMLERE VERİLİR ?
07 Temmuz 2015
ZEKAT HAKKINDA SORULAR !
06 Temmuz 2015
ORUÇLA İLGİLİ SORULAR CEVAPLAR
01 Temmuz 2015
RAMAZAN VE ORUÇ İLE İLGİLİ 5 SORU 5 CEVAP
30 Haziran 2015
RAMAZAN VE ORUÇ İLE İLGİLİ 5 SORU 5 CEVAP
24 Haziran 2015
RAMAZANIN KAZANDIRDIKLARI
22 Haziran 2015
TERAVİH NAMAZI
22 Haziran 2015
RAMAZAN'IN GETİRDİKLERİ
04 Haziran 2015
HACCI ANLAMAK-1
01 Haziran 2015
POZİTİF DÜŞÜNMEK !
15 Mayıs 2015
MİRAÇ KANDİLİ
19 Nisan 2015
ÜÇ AYLAR
09 Nisan 2015
SORUMLULUK DUYGUSU
02 Nisan 2015
SORULAR CEVAPLAR
19 Mart 2015
İSLAMDA ÇALIŞMAK
12 Mart 2015
HAC NEDİR ?
26 Şubat 2015
TİCARET AHLAKI ve ADALET
21 Şubat 2015
İDAM OLMALI MI?
05 Şubat 2015
LAİLAHE İLLALLAH DEMEKLE CENNETE GİRİLMEZ !
29 Ocak 2015
İNSAN OLMAK
22 Ocak 2015
YASİN SADECE ÖLÜLERE OKUNMAZ
08 Ocak 2015
AHİRETE İMAN
01 Ocak 2015
YENİ BİR YILA GİRERKEN
18 Aralık 2014
UMRE NEDİR ?
04 Aralık 2014
TAKVA NEDİR?
27 Kasım 2014
UMRE NEDİR ?
14 Kasım 2014
UMRE'YE GİDECEKLERE TAVSİYELER !
30 Ekim 2014
PEYGAMBERİMİZİN ÖRNEK AHLAKI
24 Ekim 2014
KUR’ANI KERİMDE SABIR
16 Ekim 2014
KUR’AN A GÖRE YAŞAMAK
09 Ekim 2014
HACILIK ÜNVANI
03 Ekim 2014
AREFE VE KURBAN BAYRAMI !
25 Eylül 2014
MERAKLISINA İKİLİ ÖGÜTLER
18 Eylül 2014
KURBAN BAYRAMI !
08 Eylül 2014
MEDİNE DEN MERHABA
28 Ağustos 2014
ALLAH A VE RESULUNE İTAAT ETMEK
17 Temmuz 2014
DÖRT KİTABIN DÖRDÜ HAKMIDIR?DÖRT KİTABIN DÖRDÜ HAKMIDIR?
03 Temmuz 2014
Orucu Bozan Ve Bozmayan Şeyler
26 Haziran 2014
RAMAZAN A GİRERKEN
19 Haziran 2014
HARAMI HELAL YAPMA
12 Haziran 2014
ÜMİT VE UMUT
12 Haziran 2014
BERAT KANDİLİ NEDİR ?
05 Haziran 2014
MÜSLÜMANCA
29 Mayıs 2014
İKİ YÜZLÜLÜK
28 Mayıs 2014
DEĞER BİÇMEK Mİ DEĞER BİLMEK Mİ ?
25 Mayıs 2014
MİRAC KANDİLİ
14 Mayıs 2014
TEDBİRLİ OLMAK
08 Mayıs 2014
ÇEVRE TEMİZLİĞİ
01 Mayıs 2014
ÜÇ AYLAR
24 Nisan 2014
DIŞ GÖRÜNÜŞ ALDATABİLİR
17 Nisan 2014
VASİYETİN HÜKMÜ VE ÇEŞİTLERİ
10 Nisan 2014
HACLA İLGİLİ SORULAR
03 Nisan 2014
TEHLİKELİ SÖZLER
27 Mart 2014
YALAN VE İFTİRA
20 Şubat 2014
İMTİHAN DÜNYASI
14 Şubat 2014
İSLAM AHLAKI
16 Ocak 2014
HZ.YAKUB’UN GÖZLERİ NASIL AÇILDI
12 Ocak 2014
HZ. YAKUB’UN YUSUF’UN KOKUSUNU ALMASI
02 Ocak 2014
YUSUF AS. IN ÖZ KARDEŞİ BÜNYAMİN İLE BULUŞMASI
26 Aralık 2013
KÖLELİKTEN SULTANLIĞA HZ.YUSUF A.S.
19 Aralık 2013
HZ. YUSUF A.S. IN RÜYALARI YORUMLAMASI
12 Aralık 2013
HZ. YUSUF’UN ZİNDANA ATILMASI
05 Aralık 2013
YUSUF PEYĞAMBERİN AĞIR İMTİHANI
29 Kasım 2013
HZ.YUSUF VE KUYUYA ATILMA İMTİHANI
21 Kasım 2013
HZ.YUSUF VE İMTİHAN
14 Kasım 2013
TÖVBE VE İSTİĞFAR
07 Kasım 2013
MUHARREM AYI VE AŞURE
31 Ekim 2013
GİYBET EDELİM Mİ?
10 Ekim 2013
KURBANIN TARİHÇESİ
03 Ekim 2013
KURBANIN TARİHÇESİ
27 Eylül 2013
UHUD SAVAŞI ( 2)
20 Eylül 2013
UHUD SAVAŞI
30 Ağustos 2013
ZAFER KAZANMAK
22 Ağustos 2013
HACI ADAYLARINA TAVSİYELER
16 Ağustos 2013
ŞEVVAL ORUCU
06 Ağustos 2013
KİTAPLARA İMAN
05 Ağustos 2013
ZEKÂT NEDİR?
02 Ağustos 2013
MELEKLERE İMAN
31 Temmuz 2013
ALLAH ‘A İMAN
30 Temmuz 2013
MܒMİNLERİN ÖZELLİKLERİ
29 Temmuz 2013
MܒMİNLERİN ÖZELLİKLERİ
25 Temmuz 2013
NAMAZ’IN ÖNEMİ?
22 Temmuz 2013
22 Temmuz 2013
19 Temmuz 2013
18 Temmuz 2013
16 Temmuz 2013
FITIR SADAKASI
15 Temmuz 2013
ORUÇLA İLGİLİ GENEL MESELELER
Haber Yazılımı